മുള്ളൂർക്കര
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

തൃശൂർ ജില്ലയിലെ തലപ്പിള്ളി താലൂക്കിൽ, മുള്ളൂർക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഒരു പുരാതന ഗുഹാക്ഷേത്രമാണ് ഇരുനിലംകോട് മഹാദേവക്ഷേത്രം (ഇരുനിലംകോട് ഗുഹാക്ഷേത്രം). നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം നിലവിൽ കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണയിലാണ്.
​ഇരുനിലംകോട് ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
​പ്രതിഷ്ഠയും സവിശേഷതകളും
​ദക്ഷിണാമൂർത്തി ഭാവം: സാധാരണ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ശ്രീ ദക്ഷിണാമൂർത്തി ഭാവത്തിലാണ്.
​അപൂർവ്വ ശില്പഭംഗി: വിസ്തൃതമായ കരിങ്കൽ പാറയുടെ അടിവാരത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗുഹയ്ക്കുള്ളിലാണ് വിഗ്രഹം കൊത്തിയെടുത്തിട്ടുള്ളത്. വലതുകാൽ ഇടത്തുകാലിന്മേൽ കയറ്റിവെച്ച്, ശരീരം ചെറുതായി പിന്നിലേക്ക് ചാരി, ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള അപൂർവ്വവും മനോഹരവുമായ രൂപമാണിതിന്.
​ത്രിമൂർത്തി ചൈതന്യം: പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയ്‌ക്കൊപ്പം വിഷ്ണു, ശിവലിംഗം, ദേവി (കണ്ഠൻകാളി) എന്നിവരുടെ രൂപങ്ങളും ഒരേ സന്നിധിയിൽ തന്നെ ശില്പങ്ങളായി കൊത്തിയുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശൈവ, വൈഷ്ണവ, ശാക്തേയ ഭാവങ്ങളുടെ ഒരു അപൂർവ്വ സംഗമഭൂമിയാണിത്.
​ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും
​എട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ 'അതിയൻ' കലാരീതിയിലാണ് ഈ ഗുഹാക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അനുമാനം.
​കണ്ടെത്തൽ: നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കാടുമൂടിക്കിടന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ഏതാണ്ട് 300 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണ് ജനങ്ങൾ അവിചാരിതമായി കണ്ടെത്തുന്നത്. പാറയിടുക്കിൽ പുല്ലരിയാൻ വന്ന ഒരു സ്ത്രീ അരിവാളിന് മൂർച്ച കൂട്ടാൻ പാറമേൽ ഉരച്ചപ്പോൾ അവിടെനിന്ന് രക്തം വരികയും, തുടർന്ന് നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ ഇതൊരു ഭഗവദ് വിഗ്രഹമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയുമായിരുന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.
​സാമൂഹിക പ്രാധാന്യം: ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന് മുൻപ് തന്നെ ജാതി-മത ഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്ന, 'അയിത്തമില്ലാത്ത ദേവൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു പുണ്യസങ്കേതമാണിത്. ഭക്തർക്ക് നേരിട്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ തൊട്ട് തൊഴുതു വണങ്ങാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഇവിടെയുണ്ട്.
​പ്രധാന വഴിപാടുകളും ഉത്സവങ്ങളും
​പപ്പടം ചവിട്ടൽ: കാലിലെ ആണിരോഗം മാറുന്നതിനായി ഭഗവാന്റെ തിരുനടയിൽ കാച്ചിയ പപ്പടം ചവിട്ടി നടക്കുന്ന അപൂർവ്വമായ വഴിപാട് ഇവിടെയുണ്ട്.
​ചൂൽ വഴിപാട്: തലവേദന, കഴുത്തുവേദന എന്നിവ മാറാൻ ചൂൽ കൊണ്ട് തലയ്ക്കു മുകളിലൂടെ ഉഴിയുന്ന വഴിപാടും ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമാണ്.
​പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ: മഹാശിവരാത്രി, സ്കന്ദഷഷ്ഠി, തൈപ്പൂയം എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ.
​നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് മാറി, പ്രകൃതിഭംഗിയും ആത്മീയ ശാന്തതയും നിറഞ്ഞ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഇരുനിലംകോട് ക്ഷേത്രപരിസരം ഭക്തർക്ക് സമ്മാനിക്കുന്നത്.